Að muna sumar og læra landið

Prédikun mín vð hátíðarguðsþjónustu 17. júní í Þingvallakirkju

Gleðilega hátíð, kæru vinir, lýðveldishátíð, þjóðhátíð, gleðilega hátíð!

Það er ekki víst að allir finni sumarstemninguna eða yl og angan sumars hríslast um sig þessa dagana á okkar annars fagra landi. Það er líklega eitthvað annað sem við finnum hríslast og það er viðbúið að nokkur finni kuldahrollinn frekar en hátíðarhríslinginn fara um sig. Þá þurfum við einhvern veginn að muna að það er sumar. Við þurfum að treysta á minnið og breiða allar hlýju sumardagana yfir það sem núna blasir við og þá verður það hlýtt. Þetta er vissulega auðveldara við gluggann í stofunni heima eða hér við krosslagða glugga kirkjunnar okkar á Þingvöllum. En hvar sem er hlýtt finnst okkur að við njótum alls af gróðri og fegurð jarðarinnar. Að muna góð sumur er ekki endilega aðferð til blekkingar eða afneitunar á því sem við blasir núna. Enginn Pollýönnuleikur í presti.

            Að muna betri daga er sjálf menningin. Menning er ekki aðeins það sem er að gerast núna á líðandi stundu heldur er hún eitthvað sem stendur sem toppur eða yfirborð þess er stendur uppúr á okkar dögum byggt á öllu því sem allir aðrir hafa verið að gera síðustu aldir, menningarlega. Það er þá menningarminni.

            Á þessum sumardögum er nauðsynlegt að hafa ekki bara ímyndunarafl í lagi heldur þarf að hafa náttúruminni. Við þurfum að muna að við fengum þetta land og það er skapað fyrir okkur einhvern veginn eftir því sem hver og einn skilur það í trú og tilfinningu. En það er okkur öllum holl áminning í náttúrufari okkar daga að muna það vel að við fengum þetta land – okkur hefur hlotnast það. Landnám er auðvitað fallegt orð en í hugsun okkar dýpst inni gerum við okkur grein fyrir því að við erum enn í námi, enn að læra hvers vegna við fengum Ísland og muna hvernig við fengum fullveldi og svo lýðveldi og urðum að fullu ábyrg fyrir landinu, náttúrunni, nýtingu og ljóma og yndi, ábyrg fyrir vernd þess og hverju blómi, hverri rós og hverri minnstu og stærstu skepnu sem lifir hér. Og þá líka gagnvart þeim sem koma í heiminn hér og hingað koma í okkar heim af öðrum heimalöndum.

            Í þeirri grein guðfræðinnar sem nú er hvað mest á lofti er guðfræði frelsunar eða frelsis, guðfræði umhverfisins og vistkerfa, en líka guðfræði landsins. Þetta þýðir á mannamáli að í þessu landi, sem okkur hefur hlotnast af hendi Guðs, á að vera stundað réttlæti, og frelsi hvers manns tryggt, hér skal gæta að umhverfinu, loftslagi og meðferð lands og náttúru, en líka skal hugað að þeim skilyrðum sem Guð setur með því að gefa okkur þetta allt.

            Það er svo fallegt að heyra að Guð muni veita okkur allt sem við biðjum hann um og hann muni gefa okkur allt sem við óskum og hann muni ljúka upp öllum dyrum svo við getum gengið inní ljóma og dýrð þess er hér er í boði. Þá er líka jafn gott fyrr okkur að lesa áfram og klára versin í þessum orðum Jesú hér í dag. Það fylgir því boðorð að þiggja. Í dag er það þetta sem allir kunna: „Allt sem þér viljið að aðrir menn geri yður skuluð þið og þeim gjöra.“ Það er ekki einsog einn eyjapeyinn fór með þetta þegar ég hlýddi fermingarbörnunum yfir: „Þú skalt gera öðrum það sem þeir gera við þig.“

              Það er dáldið gamli tíminn, gamli siður, nokkurs konar frumsiður. Ég held ég fari ekki neitt útí hefndarskylduna eða hvötina sem er frumstæð í manninum þótt það væri freistandi að minna á takmörkin eða þakið á hefndinni. Elsta bremsan á hefnd sem ég man eftir er að það má ekki taka nema auga fyrir auga, ekki meira en tönn fyrir tönn. Frumstæðan í manninum hefur í gegnum tíðina snúið þessu á hvolf og talið skylt að hefna. Það er samt á hinn veginn bókmenntalega, menningarlega og biblíulega rétt að taka þessu sem takmarkandi ákvæði. Guð segir líka beinlínis að fólki eigi ekki að hefna heldur er það hans. Og þá er það takmarkað líka þar sem hann hefur þá yfirsýn að hann sér lengra en okkar augnabliksreiði eða æsingur sem nær ekki lengra en nefið á okkur, yfirleitt, og er auk þess sjaldan á rökum reist. Þess vegna hefur honum þótt fara betur á því að hafa það þannig að hann sjái um alla hefnd – til að draga úr líkum þess að nokkur hefni nokkurs. Á góðum dögum gátu sumir bændur ekki notið vorblíðunnar og sögðu að þetta myndi hefna sín. Engin hætta á því í dag að við séum að kalla yfir okkur hefndir í veðurfari.

            Og þannig er einnig með gæðin og góðmennskuna, góðu verkin og kærleikann. Um það er miklu meira fjallað af því að það er það sem á að einkenna samfélagið okkar. Allt er það komið frá Guði á þann hátt að það er hann sem elskar og leggur upphaflega ást á manninn. Það er manneskjunni til eftirdæmis en kærleikur okkar byggir á ákvörðun hans. Og það sem hann hefur þannig lagt upp með er okkur gefið og endurgjaldinu skal skilað til næsta náunga okkar. Allt sem ég hef gefið ykkur og gert fyrir ykkur skuluð þið gefa öðrum og gera fyrir aðra. Þetta stendur.

            Þetta kemur mjög skýrt fram á annan hátt líka. „Þeir skulu vera mín þjóð og ég skal vera þeirra Guð. Ég mun gefa þeim eitt hjarta og eina breytni svo að þeir sýni mér lotningu alla tíð, þeim sjálfum til heilla og sonum þeirra eftir þá. …“ Það er semsagt til heilla fyrir alla sem eru eitt hjarta í einni breyti, segir Jeremía spámaður.  Synir merkja hér afkomendur, niðjar, eða öllu heldur þau sem verða hér síðar eftir að við erum farin sem hann er að tala við núna. Þarna er þá komin líka hugmyndin að úrskurði Þorgeirs Ljósvetningagoða hér ofar á völlunum, handan árinnar í búðunum. Honum þótti viturlegt að hér yrði einn siður. Ein breytni er afar mikilvægt atriði eða forsenda fyrir því að við höfum þetta land og fáum að tilheyra þeim sem byggja Ísland í dag. Ef við förum að stunda ranglæti eða mismunun erum við að fyrirgera rétti okkar til að halda því sem okkur var gefið sem fólk þessa lands. Samtíðin þarf að einkennast af því sem spámaðurinn talar en bók hans er skrifuð í trú og byggir þannig á því sem betur endist en sögulegt efni. Og hugsið ykkur að þetta hefur staðist vel tímans tönn þar sem Jeremía er fæddur á 13. konungsári Jósía í Ísrael eða um 626 fyrir Krist. Hebrear fengu land og þeir misstu land, þeir keyptu land og þeir seldu land, þeir byggðu land og landið var brotið niður fyrir augum þeirra. Það sem varir er trúin. Og fólkið heldur frekar landinu ef það hefur eitt hjarta og eina breytni. Það er kenning sem byggir á trú en ekki endilega pólitík. Ég fullyrði þetta því það sem byggir á trú stenst hvað sem gerist ef það byggir þannig á trú að það taki mið af því sem er eilíft, Orði Guðs, boði hans, gjöf hans, kærleikanum í Guði og honum sjálfum sem alltaf hefur verið. Er og verður.

En af því að hann er enn hér á okkar dögum er hann enn glaður þegar hann sér að við förum eftir boðorðum hans: „Ég gleðst yfir þeim (segir Guð) og reynist þeim vel og gróðurset þá í þessu landi í trúfesti, af heilum hug og öllum mætti.“

            Þetta er eina tryggingin og það eina sem við getum byggt tilveru okkar á því ekki byggjum við á sandi sem er kvikur. Við byggjum á þessum hömrum og klettum sem umlykja helgidóm þeirrar dýrðar sem Þingvellir vitna um með allri sinni umgjörð og fegurð. Hér voru lögin fyrst upp lesin og sem síðar byggðu á boðorðum og sáttmála Guðs við fólkið sitt, landslög fyrir fólk þessa lands. Nægir að nefna að Grágás er talin byggð á því elsta sem fræðimenn vissu þá um lög og sáttmála þjóðar um land. Leidd hafa verið að því rök að Grágás hafi einmitt verið byggð á lögmálinu í Fimmbókarritinu svokallaða, Mósebókunum, eða því sem síðar hefur verið nefnt eftir Fimmtu Mósebókinni sjálfri. Undir þeim áhrifum er Jeremía og fjöldi spámanna og guðspjallamenn á borð við Mattheus sem byggja á því að Guð hafi veitt fólki sínu land að búa í og byggja. Því fylgir ævinlega það sama sem við erum minnt á í dag. Enn á þessari hátíð og aftur og um allar aldir. Þú byggir ekki land nema þar sé eitt hjarta og ein breytni.

            Við getum ekki haldið áfram nema muna. Að muna hlýtt sumar og blíðan flugnaseiminn, fiðrildin og sólar-glampann á spegilsléttu vatninu, marrið í lyngi þar sem við stígum og þurran mó að setjast niður. Þetta þurfum við að muna og líka döggina eftir vökvun nætur. Það reynir á það núna í framhaldinu með sumarsólstöðum og svo náttúrulega Jónsmessunótt, nótt heilags Jóhannesar skírara, messa hans sem fæddist hálfu ári á undan frænda sínum Jesú. Við þurfum að muna jafn vel og innilega og við erum fljót að gleyma köldum dögum þegar hlýnar. Þessi öfuga hlýnun þarf að vera jafn fljótvirk. Það er af því að þetta er dagur einsog Drottinn ákvað að gefa okkur í dag. Ef við vinnum ekki út frá því erum við ekki þakklát. Við skulum þakka. Við skulum vera öðrum það sem Guð hefur verið okkur og alla á undan okkur. Alltaf hlýr, alltaf aflvaki lífsins og gleðinnar á jafn djúpan hátt og sólin er gróðri, sólin sem hann gefur.

             Að lokum vík ég aftur að Jeremía. Hann er sagður hafa verið ein hugrakkasta og dramatískasta persóna í sögu Hebrea og sögu Gyðinga. Líka vegna þess hvað hann var ungur kallaður og lét sig ungur hafa það að skamma kónga og tignarfólk, ráðamenn og miklu eldra og lærðara fólk. Við fyrirverðum okkur ekki fyrir ungan aldur Íslands ef við finnum köllun okkar að vera öðrum allt sem okkur er gefið.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Karlmennska og önnur kvenkyns orð

„Mamma, er til annað orð sem merkir það sama og karlmennska?“ Tilefnið var að afi hafði misst það út úr sér í hita leiksins í borðspilinu um jólin þegar hann vildi hvetja börnin áfram. Þau yrðu að sýna karlmennsku. Mamman ákvað að spyrja þennan afa dóttur sinnar, þann sama og átti mörg orð í handraðanum, hvort hann vissi um annað orð í stað karlmennsku. Nokkur orð komu til greina en málsbæturnar eru vissulega að þau voru öll nafnorð í kvenkyni líkt og karlmennskan. Það getur verið áræðin, hetjulundin, hugdirfskan eða hreystin. Allt á það við um leikinn þegar keppt er til sigurs. Þar er hvorki kvennaíþrótt né karla heldur bara leikur sem leiðir til sigurs.

Það minnir mig á að þótt sérnafnið Guð sé karlkyns eru orð sem notuð eru til að lýsa öllum helstu eiginleikum hans orð í kvenkyni. Þar er miskunnsemin, vægðin og gæskan að ógleymdri mildi Guðs og náð. Kærleikurinn er vissulega nafnorð í karlkyni en lýsir innri eiginleika elskunnar og þar með kjarna trúar.

Ef við viljum kynnast kærleikanum betur og fletta honum upp í samheitasafninu á orðaneti Árnastofnunnar koma ótal fléttur og flettur um hugtök, skyldleika, vensl og grannheiti. Kærleikurinn er vissulega margslunginn en það er fátt fallegra en að sjá hann þarna í miðri skýringarmyndinni. Honum er þá vel líst enda reynist hann vera allt í öllu. Besta hugtakið sem næst kemur kærleikanum er góðmennskan og hún er jú orð í kvenkyni. Vönduð manneskja er full af kærleika eða knúin áfram af kærleika. Allra besta manneskjan er sjálfur kærleikurinn sjálf.

Hjartagæska og hugdirfska

Hjartagæskan virðist í fljótu bragði vera algjör andstæða við karlmennsku. En þegar við skoðum karlmennskuna í ljósi nafnorða í kvenkyni, sem lýsa því hugtaki betur en mörg orð, kemur annað á daginn. Áræðnin, hetjulundin, hugdirfskan og hreystin eru einmitt þau orð sem þarf að hafa í huga til að ást og vinátta, sáttfýsi og fyrirgefning nái fram að ganga. Allt sem einkennir kærleikann gufar upp ef hugur fylgir ekki máli eða ef góðu verkin okkar missa sæmdarheitið framkvæmd.

Kristi er gjarnan lýst með orðinu kærleikur og talað er um að Guð hafi gefið mannkyni son sinn vegna þess að hann elskaði manneskjuna og heiminn hennar. Hann var knúinn af kærleika og Jesús reyndist vera kærleikurinn holdi klæddur og að öllu eðli. Enginn efast um að hann hafi þurft að berjast til sigurs með því á endanum að fórna sér algjörlega á krossi. Með þeirri hetjudáð og áræði, sem hann mætti án þess að svara fyrir sig, án hugarvíls, leiddi hann fram sigur lífsins yfir dauðanum. Þetta var ekki leikur í borðspili. Þetta var ekki skrifborðsæfing heldur raunveruleg umskipti í mannkynssögunni. Oft kemur kærleikurinn ekki sínu til leiðar nema með hugprýði og dirfsku. Inngrip Guðs í lífi manneskjunnar er sama eðlis.

Inngrip elskunnar

Elskan felur oft í sér inngrip í ólíðandi aðstæður, óþolandi harðúð hjartans og ofbeldi, en inngrip þarf til af því að hið fyrra þarf oft að hverfa. Hið nýja kemur þannig fram eða brýst fram af sama krafti og kærleikurinn þegar við sjáum hann koma í ljós í hverju hversdagslegu atvikinu af öðru. Við sjáum ást Guðs á manneskjunni líka í ræktarsemi ömmu og afa, frænku eða frænda, og í hjartahlýju barnsins. Við sjáum hana í allri lífsgleði, þolinmæði og blíðlyndi en kannski ekki síst í þeim vitsmunum að geta fyrirgefið og að geta auðsýnt elsku okkar til náungans. Það þarf oft visku, mannvit, skilning og styrka réttlætiskennd til að vera trú og staðföst svo að kærleikurinn fái að vinna sitt verk í samfélaginu. Og nú á seinni tímum þarf meira að segja stundum áræði til að gangast við því að trúa á nokkuð það sem er æðra en mannveran sjálf. Í ófærðinni núna, í hættu, flóðum, stormi og kafaldsbyl þarf enginn að efast um að við munum ekki sigrast á óblíðum aðstæðum í mannlegum krafti einum heldur aðeins með því að duga í trú okkar á gæsku Guðs, nálægð og elsku. Það er hún sem sést í verki þegar elskan og áræði hennar er sannarlega til staðar í inngripi, björgun í baráttunni fyrir lífi og heilsu en líka í frelsun í nærveru sálar.

Kristján Björnsson, Skálholtsbiskup

Birt í General | Færðu inn athugasemd

„Ég kalla á þig með nafni.“ Prédikun Kristjáns Björnssonar á Skálholtshátíð 2020

Mattheusarguðspjall 28.18-20 (Skírnarskipunin). Jesja 43.1-7 (Ég kalla á þig með nafni). Rómverjabréfið 6.3-11 (… eins eigum við að lifa nýju lífi) (samgróin honum … rísa upp líkt og hann).

Við höfum valið okkur yfirskrift fyrir Skálholtshátíðina í ár úr orðum Jesaja spámanns, einum mesta uppáhalds spámanni kristins fólks um allan heim.

„Ég kalla á þig með nafni.“

Við getum lengi talað um þessa setningu eina en viljum auðvitað virða hefðina sem valið hefur þessa textaröð í heild sinni fyrir þennan sunnudag sem er einmitt 6. sunnudagur eftir þrenningarhátíð, textaröð sem kallast lexía, pistill og guðspjall.

Ég er fjarska feginn að vera ekki að prédika á 5. sunnudegi eftir þrenningarhátíð (eða trinitatis) því þá hefði ég þurft að rifja upp það merkilega kvenmannsnafn stúlku sem fæddist fimmta sunnudag eftir trinitatis fyrir vestan og fékk það fallega nafn Fimmsunntrína. Og það eru víst ekki neitt óskaplega mörg ár síðan Fimmsunntrína dó. Einhverra hluta vegna hefur nafnið ekki lifað í ættinni einsog það er fallegt. Hvert nafn er fallegt af því að með því nafni þekkir Guð okkur og allt fallegt er frá honum komið.

En snúum okkur aftur að yfirskriftinni. Hún segir okkur að Guð þekkir okkur, fyrst hann kallar á okkur með nafni, og það leiðir hugann að skírninni, sem er skírð í Rómverjabréfinu. Hún merkir þar að við eigum að lifa nýju lífi, fyrst við erum orðin samgróin Jesú Kristi í skírninni, og í náðinni sem í henni felst.

Ég kalla á þig með nafni merkir alveg sérstaklega að okkur hefur verið gefið nafn og við eru nefnd, af því að við erum hvert og eitt sérstakt og einstakt barn Guðs. Það merkir líka að foreldrar okkar og þorpið heima sem hefur alið okkur upp hefur lukkast að fara að orðum Jesú sem hann mælir á uppstigningardag: „Farið og gerið allar þjóðir að lærisveinum, skírið þau í nafni föður, sonar og heilags anda og kennið þeim að halda allt það sem ég hef boðið yður.“

Það gerist ekki fegurra. Að vita til þess að farið hefur verið eftir skírnarskipun Jesú, orðum hans yfirleitt. Farið hefur verið eftir leiðsögn hans. Nærveru hans hefur verið notið.

Það fallegasta við þetta boð er að hann boðar okkur þann fögnuð að hann er með okkur alla daga.

Ég kalla á þig með nafni merkir ekki síst að við erum kölluð til þjónustu og kölluð til að lifa nýju lífi, endurnýjuð eftir að hafa verið frelsuð og leyst út með þeim nýja veruleika sem fylgir því að fylgja Kristi. Með köllun erum við frelsuð á þann hátt að við eigum hér eftir að vita, fyrir hvað við lifum þessu nýja lífi. Í því er fólgin sú dýra von sem Kristur boðar líka og felst í því að hann er upprisinn frá dauðum. Við erum þá líka upprisin á vissan hátt í lífi okkar og sannarlega eigum við eftir að rísa upp með Kristi til eilífs lífs í honum um allar eilífðir. Þaðan fáum við kraft til að komast aftur á fætur þótt við vekjumst, öðlast nýja von og þrótt þótt allar vonir dofni af og til. Við erum kölluð til að takast á við líf á nýjan hátt.

Ég kalla á þig með nafni kveikir hjá mér alveg sérstök hugrenningartengsl. Það er á því sviði sem kallað hefur verið persónuleg tengsl. Við lifum vegna þess að við eigum þessi sérstöku tengsl í lífinu og við þekkjum það öll hvað það er mikilvægt að rækta persónulegu tengslin í kjarnafjölskyldunni og meðal sinna nánustu.

Atferlisfræðingar hafa margir mælt með því að ef við erum tætt eða líður ekki alveg nógu vel í fljótandi kviku daglegs lífs, ef rótið er orðið of mikið eða kvikan of kvik, hraðinn yfir mörkum, samskiptamiðlarnir að taka völdin, er eitt besta ráðið það einfaldasta líka. Maður hefur samband við þau sem eru tiltæk í upprunafjölskyldunni og gerir það sem kallað hefur verið að taka upp þráðinn. Það er best ef það er bara samtalið sjálft í því augnabliki, og það þarf ekki að vera nema í augnablik. Ég hef oft prófað þetta og það er svo einfalt að það virkar. Um að gera að vera ekki að tala um það sem er liðið heldur bara það sem er að gerast, i.e. þetta símtal.

Það er svona einsog með hringtorgin og umferðina í bænum. Reglurnar eru svo einfaldar að hringtorg virkar. Reyndar eru þær reglur svo einfaldar að okkur finnst alltaf að hringtorg hljóti að vera flóknari en þau eru og er það einmitt talin skýringin á því að allir fara varlega í hringtorgum og slysin þar eru fátíð. Það gildir meira að segja um frönsku hringtorgin sem enginn botnar í nema kannski sá bílstjóri sem hefur prófað þau og flautað sig út úr því inná réttan veg.

Ég og þú er líklega merkilegasta tengslanetið sem til er í veröldinni enda hafa heimspekingar átt við það margan og merkan dansinn. Sjáið bara Martin Buber, Ich und du, I and Thou, Ég og þú. Heil bók um það eina samband tveggja. Það er fyrsta sambandið og þess vegna grunnur að öllum öðrum tengslum. Ég og þú er samband Guðs og manns þar sem Guð er Ég og ég er þú. Guð er sannarlega tengslaorð!

Og til hvers verum við kölluð? Að gera hvað?

Það er spurning hverrar andrár í lífi okkar, kæu vinir. Viðamesta köllunin er sú sem varðar flestar manneskjur, eða þá framtíð allrar mennsku. Að bæta heiminn og koma á réttlæti og friði, en ekki síst að koma á betri breytni.

Í gríðarlega mikilli þekkingu sem aðeins hefur verið til á okkar dögum er ljóst að það verður ekki undan því vikist að bregðast við kröfunni um réttlæti gagnvart jörðinni, náttúrunni, framtíð barna okkar.

Það er mikill misskilningur að við þurfum að bjarga jörðinni því það er fyrst og fremst okkar hlutverk að renna stoðum undir réttláta og örugga framtíð manneskjunnar sem slíkrar, mannkyns. Og virða náttúruna sem við erum hluti af núna. Jörðin mun spjara sig þótt framtíð okkar muni umhverfast í ljósi hamfarahlýnunar.

Við erum sannarlega kölluð til að vekja hvert annað og hvetja til dáða svo umhverfið beri ekki skaða af tilveru okkar og rangri eða eigingjarnri breytni.

Það eru nokkur atriði sem mér finnst renna stoðum undir þá skoðun að mannkynið muni geta snúið við ógnvænlegri þróun.

Frystu rökin liggja í því sem við köllum trú. Þau eru fólgin í þeirri trúarvissu að við lifum í von um eilíft líf, við eigum vonina og að í allri guðfræði vonarinnar er ekki aðeins óljós von í fjarlægri framtíð um annan heim eða öðru vísi breyttan heim. Í von kristinnar manneskju er fólginn sá kraftur sem getur breytt tilverunni núna og öllum okkar aðstæðum af því að í von kristinnar manneskju er fólgið allt fagnaðarerindi Jesú Krists, allt réttlæti hans, allur kærleikur hans og öll þekking á Guði og guðlegri stjórn hans í þessu andartaki.

Við erum kölluð til vonar sem er ekki til vonar og vara. Hún er algjörlega miðlæg í trú okkar og tilveru, von sem virkar og verkar núna. Verkar í andartakinu vegna framtíðarinnar.

Því ef við ættum ekki von væri tilfinning okkar orðinn allt önnur á líðandi stund. Þess vegna hefur vonin, sem í sjálfu sér horfir til framtíðar, áhrif á andartakið sem núna stendur yfir hér og nú. Þar erum við aftur komin að Martin Buber sem fjallaði þannig um tengslahugtakið Ég og Þú að það er fyrst og fremst virkt Hér og Nú. Virki það ekki hér og nú eru tengslin ekki í lagi. Ekkert að byggja á til framtíðar.

Annað atriðið eða rökin sem ég vil minna okkur á núna eru vísindin, og þekking okkar á öllum greinum þeirra. Það hefur sannast að þar sem þjóðir hafa stuðst við vísindin í viðbrögðum sínum við heimsfaraldrinum Covid 19 hefur náðast árangur. Við áttum líka von á því að við kæmumst yfir alla hjalla ef við gætum unnið út frá vísindalegum forsendum og þekkingu á veruleika veirunnar. Samhliða þessu var byggt á skilningi okkar á vonarhugtakinu. Við sem þjóð gengum saman og með öruggri stjórn almannavarna og ráðamanna okkar í átt til ákveðinnar vonar.

Sama mun eiga við um viðbrögð okkar og almennar varnir við hamfarahlýnun jarðar því þekking okkar og vísindalegar niðurstöður sýna að það er mikið að byggja á því sem við vitum og komið er fram. Vit í því.

Þá erum við með fyrirmynd og verkfæri í höndunum. Eini munurinn er líklega sá, á þessum tveimur ógnunum, sem steðja að öllum samfélögum heimsins á jafnan og flatan hátt, er að hamfarahlýnun er að eiga sér stað á lengri tíma. Eini munurinn á viðbrögðum okkar er því að reikna með lengri tíma. Ísland og Skálholt hafa nú þegar haft afgerandi forystu í því að ná saman þekkingu og færni til að hafa áhrif á andlega hugsun okkar og viðhorf. Metnaðarfull markmið Íslands, með ráðamönnum og undir forystu góðrar ríkisstjórnar, eru skýr og eiga með réttu að breyta þegar viðhorfi okkar í daglegri breytni og ákvörðunum, vegna þess að markmið er framtíðarhugtak. Við horfum til framtíðar frá þessu andartaki núna. Í kirkjunni verður fram haldið með andlegum leiðtogum ólíkra trúarbragða – ein andleg hreyfing – Faith for Earth – í október hér heima m.a. með mikilvægri alþjóðlegri ráðstefnu sem kallast Skálholt 2 í skýrslum og samþykktum Umhverfisstofnunar Sameinuðu þjóðanna og hjá ríkisstjórninni okkar í samvinnu við aðrar þjóðir á norðurslóðum.

Skálholt tvö er ágætt heiti. Það er engu líkara en orðaleikur um að við getum þetta ekki ein og sér en ætlum að byrja á því að ná saman tvö og tvö, rétt einsog hjá Buber, byrjum á byrjunarhugtaki allra samskipta. Byrjum á Guði og mér og þér.

Við erum kölluð til að breyta rétt og það besta er að við erum kölluð með nafni. Við erum kölluð með nöfnum öll saman.

Þriðju rökin eru þau að saga trúarinnar sýnir að viðhorf okkar getur tekið breytingum. Stærsta breytingin var auðvitað þegar við heyrðum og gerðum okkur grein fyrir áhrifum af fagnaðarerindi Jesú Krists. Það er ekki léttvægt hér en mjög ánægjulegt að draga það fram að erindi hans um frelsun og lausn í sálu mannsins er ætlað að ná til alls heimsins og allra þjóða. „Farið og gjörið allar þjóðir…“

Og erindi Krists er að hafa áhrif um alla eilífð eða einsog hann segir í guðspjallinu í dag: „Ég er með yður alla daga allt til enda veraldar.“ Sjáum það og heyrum. Þar sem Þjóðkirkjan er siðbótarkirkja er það eðli hennar að siðbótin er stöðugt að, „Ecclesia semper reformanda est,“ svo við vitnum bara beint í sjálfn Karl Barth frá því eftir síðari heimsstyrjöld. Kirkjan er stöðug siðbót og það viljum við.

Sem kristnum manneskjum er okkur ætlað að ná til allra á samtrúarlegan hátt, með háttum og hugsun, sem felast í allri trúarlegri von. Sama hvert kerfið er. Við náum því sem samfélag sem trúir en ekki með því að setja trú til hliðar. Trú er ekki aðeins órjúfanlegur hluti af sjálfi mannsins heldur er hún órjúfanlegur hluti af lausn og friði heimins. Við erum kölluð til að lifa því nýja lífi sem við höfum þegar öðlast.

Það er rétti tíminn til að setja sér ný markmið þegar við höfum komist yfir erfiða daga, stríð, áföll eða áreynslu.

Bænin hefur verið heyrð og heyrist áfram vegna vonarinnar.

Reynsla síðustu missera hefur breytt viðhorfi okkar og við biðjum fyrir því áfram. Þess vegna fullyrða núna allir trúarleiðtogar og andlega sinnað fólk, sem við erum m.a. að vinna með í loftslagsmálum, að það er eitt brýnasta og framkvæmanlegasta verkefni allra trúfélaga að hver og einn með nafni og í sinni von breyti viðhorfi sínu og daglegri breytni. „Alla daga“ í orðum Jesú hefur sérstaka merkingu hér og nú, hjá mér og þér, í sambandinu Ég og Þú.

Á rammíslenskan máta og á grófan hátt má ef til vill segja það sem við höfum sagt hér í gegnum aldirnar í frosthörkum og mótbyr, öskrað uppí storminn – fólkið okkar á öllum  óblíðum tímum – að við munum komast af. Mér skal takast það og ef ég bregst má ég hundur heita. Það er mjög íslenskt.

En hrátt einsog það hljómar er það einnig útlegging á orðum Jesaja. Drottinn er að kalla á okkur með nafni af því að hann vill að við höldum áfram að heita manneskjur í augum sínum, manneskja sem hann elskar.

Við bregðumst við því með því að bregðast ekki og munum standa við það á meðan við erum í þessu sambandi við Guð og hver getur sagt með hjarta sínu og af allri hugsun og mætti: Dýrð sé Guði, föður og syni og heilögum anda, svo sem var í upphafi, er og verður um aldir alda. Amen.

Birt í General | Merkt , , , , , | Færðu inn athugasemd

Mikil viðgerð á Skálholtsdómkirkju framundan

the-popular-golden-circle-tour-10

Við vorum knúin til að lýsa yfir neyðarástandi á kirkjunni vegna mikils leka í turninum fyrir nokkrum dögum. Miklar vatnsskemmdir urðu þarna um daginn og þá flæddi líka inná hæðirnar í turninum sem geyma bókasafnið, gamalt og merkilegt safn sem er að stofni til frá safni Þorsteins sýslumanns Dalamanna, auk mikilla viðbóta. Þaðan lak niður í kirkju og ekki langt frá orgelinu. Ekki er langt síðan við lukum endurbótum á listgluggum Gerðar Helgadóttur og altarismynd Nínu Tryggvadóttur undir öruggri stjórn Verndarsjóðs kirkjunnar og forvera míns, sr. Kristjáns Vals Ingólfssonar, biskups. Núna er næsta stóra skrefið að skipta um þak og laga allan leka í turni kirkjunnar og gluggum þar uppi og viðgerðum á öllu ytra byrði guðshússins. Það er nú ákveðið í kirkjuráði og við heima í Skálholti bindum miklar vonir við að þessar endurbætur fari sem fyrst í gang. Stefnt er að því að þessu verði öllu lokið á 60 ára afmæli kirkjunnar 2023.

Bókasafnið hefur verið í hættu vegna þaklekans og þá ekki síður innviðir kirkjunnar, þak, veggir og gólf. Verndarsjóðurinn hefur tekið að sér að hjálpa og stýra flutningi bókanna og kirkjuráð hefur ákveðið að kosta lagfæringar á rými í Gestastofunni nýju svo safnið geti verið sett þar upp með sóma, bæði í geymslu, til rannsókna og til sýnis.

Fyrstu framkvæmdir sem voru áður ákveðnar eru gagngerar múrviðgerðir á útitröppum og verður byrjað á því um næstu mánaðarmót. Þá verður gengið í frágang vegna brunavarna sem búið var að hanna. Einnig er til skoðunar að endurhanna lýsingu inni og er það að frumkvæði Verndarsjóðsins. Fyrir liggur heildar ástandsskýrsla sem var uppfærð núna í vetur. Í henni var kostnaðaráætlun uppá 100 milljónir króna og er þar þakið sjálft meira en helmingur. En mest er um vert að undirbúningur er hafinn og ákveðið hefur verið af kirkjuráði að ráðist skuli í verkið án tafar. Það er mikið þakkarefni.

Hér er hlekkur á frétt á skalholt.is

Og svo eru aðrar fréttir af kirkjan.is  og einnig á vefnum Laugarás – þorpið í skóginum af vefnum Höfuð Kvisthyltinga eftir Pál Skúlason.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Guðsþjónustur hefjast í áföngum frá og með 17. maí – innan allra marka

8706508165_088044e0ae_bSamkomubanni verður aflétt í áföngum og það sama á við um helgihald safnaðarins. Fjöldinn er samur og almennt og breytist því 4. maí í 50 manns. Altarisgöngur bíða og við virðum 2m persónumörkin. Almennar guðsþjónustur geta hafist um allt land sunnudaginn 17. maí og það þýðir að við getum þá einnig haldið guðsþjónustu á uppstigningardag 21. maí, hátíðarguðsþjónustu á hvítasunnu 31. maí og sjómannadagsguðsþjónustu 7. júní á áfram í sumar. Í sjálfu sér verður hægt að ferma í guðsþjónustu og vegna fjöldatakmarkana gætum við verið að ferma eitt til tvö börn í hverri guðsþjónustu með nánustu fjölskyldu og vinum. Það er ein sviðsmyndin en svo gætu fjöldaviðmið hækkað. Flestar kirkjur hafa frestað fermingum fram á síðsumar og haust og er vitað að það verður stór fermingarhelgi 29. – 30. ágúst og fyrstu helgina í september.

Þetta kemur fram í bréfi biskups Íslands og er samkvæmt ákvörðun frú Agnesar M. Sigurðardóttur. Það verður mikill léttir að koma saman í kirkjunni og við vitum að það eru margi farnir að sakna þess innilega. Þegar við komum saman verðum við samt að muna að virða fyrirmæli Almannavarna um 2 m mörkin á milli þeirra sem ekki búa saman í heimili og virða það þak sem er á fjölda í hverju rými á hverjum tíma. Við skulum öll vera til fyrirmyndar og láta það einkenna samfélag þeirra sem trúa á Krist, þ.e. söfnuði kirkjunnar.

Það hefur verið erfitt að mæta þessum takmörkunum við andlát og útför. Fólk hefur samt tekið höndum saman um að virða öll mörk og hugga sig við að við getum faðmast síðar. Vegna þeirrar staðreyndar að afléttunin verður lengi á leiðinni til baka í eðlilegt horf er ljóst að það gæti verið ráðlegt að fersta ekki útförum heldur reyna að útfæra það eftir nýjustu leiðum með útsjónarsemi og fjarlægð. Við erum minnug þess að á föstudaginn langa máttu nánustu vinir Jesú ekki vera nálægt honum á Golgata og aðeins fáir við útförina hans. Hinir voru með í anda og báru sorgina saman og hvert og eitt í sínum húsum. Það hefur því verið falleg virðing í því að sýna samúð sína í verki með því að vera heima og horfa á streymi frá útför vinar eða ættingja. Eins var mjög virðulegt þegar nágrannar og vinir í Hveragerði voru viðstaddir útför með því að mynda heiðursvörð frá kirkju og standa þar með 2 m millibili í þessu skini. Við erum öll saman þótt við getum ekki komið saman í einn sal og höfum ótrúlegar nýjar leiðir til að sýna það í verki með öllum þeim nýja búnaði sem er orðinn til á okkar dögum. Það hefur nýst vel við útsendingu á helgistundum, upplestri Passíusálma og í hátíðarguðsþjónustu þar sem aðeins prestur, organisti og fámennur kór er saman kominn í kirkjunni. Það er samt sameiginleg guðsþjónusta safnaðarins og sóknarmörkin eru í raun víkkuð út.

Blessunaróskir, Kristján

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Takmörkuð samskipti en ótakmarkaður kærleikur og von

8706508165_088044e0ae_bOft hefur það leitað á hugann hvernig okkur gengur að eiga samskipti þegar samskiptaleiðir eru takmarkaðar. Á kyrrðardögum í Skálholti í vetur áttaði ég mig á því að þeir snúast ekki um aðeins þögn heldur er talað mál fyrst og fremst tekið út í samskiptum þátttakenda. Maður lærir það fljótt. Núna á dögum CoVid 19 þurfum við að taka út handatakið og faðmlagið í samskiptum okkar. Við lærðum það fljótt. Fjöldi fólks hefur tekið margt annað úr samskiptunum til viðbótar og það er sjálfsagt mál þessar vikurnar að manneskjan sem við ætlum að hafa samband við er við vinnuna heima eða í sumarbústaðnum eða á skrifstofunni þar sem gerðar hafa verið ráðstafanir til að hitta ekki aðra og alls ekki að sitja eða vinna í sama rými. Fundarherbergið hefur víða verið tekið út úr samskiptum okkar og þannig eru samskiptaleiðir takmarkaðar. Líkamstjáning hefur þess vegna verið skert og það fækkar þeim leiðum sem við erum annars vön að styðjast við til að sjá betur og skilja vel hvert annað.

Það er ekki nokkur vafi að það reynir á samstarfið að hafa ekki allar tjáleiðir til að styðjast við. Manneskjan er jú félagsvera og vill eiga í góðum samskiptum og nýta allar tjáleiðir til að koma hugsun sinni á framfæri eða miðla skoðun sinni. Þetta getur verið sérstaklega erfitt þegar kemur að því að tjá tilfinningar okkar eða taka þátt í samskiptum þannig að aðrir skilji eða sjái hvernig okkur líður.

Við þekkjum vel að einn tölvupóstur getur ekki flutt nema takmörkuð skilaboð og þá gildir einu þótt við notumst við öll þessi tilfinningatákn sem eru notuð mikið á samfélagsmiðlunum. Það er þó tilraun og viðleitni og hér get ég þá sett inn einn umhyggjusaman broskarl. Oft set ég hjarta hjá þeim sem lýsir sorg sinni eða missi ástvinar en við vitum það öll að hjarta merkir alveg ótrúlega margt. Nú set ég gjarnan hjarta hjá þeim sem segir sóttkvíarsögu af sér eða sínum.

cropped-fella-og-hc3b3la.jpgÁ þriðja mánuði CoVid 19 erum við ekki enn komin yfir heimsfaraldurinn hér á Íslandi en sjáum vissulega fyrir okkur að hann muni ganga yfir. Smitið á eftir að aukast enn áður en við förum að líða niður brekkuna hinum megin. Það er álag að eiga von á smiti eða bara að lenda í sóttkví. Og það er erfitt að sitja eitt eða fá í enn meiri takmörkunum á samskiptum en þegar er orðið. Það er þannig álag að það getur jafnast á við áfall. Við mikið álag og í áfalli sýnum við tilfinningaleg viðbrögð og þau getur verið erfitt að tjá þegar samskiptaleiðir og tjáleiðir eru takmarkaðar. Eitt af þekktum viðbrögðum við áfalli er misskilningur og jafnvel misklíð sem af því getur hlotist. Þá er reiði einnig mjög þekkt meðal viðbragða og jafnvel ásakanir eða það sem er enn verra að fást við en það er sjálfsásökun eða sektarkennd. Það væri ákveðinn misskilningur eða afneitun að reikna ekki með að við gætum verið að sýna svona neikvæð viðbrögð eða reyna að forðast þau í orðum. Þar sem við erum öll undir sömu sökina seld að vera hér saman í þessum faraldri sem eitt samfélag fólks viljum við umfram allt hvetja hvert annað til dáða og efla vonina og lýsa ljósi okkar fram á veginn. Við viljum hughreysta hvert annað með því að stappa stálinu líka í okkur sjálf. Við sýnum samhug. Seinna gætum við þurft að fást við þessi neikvæðu viðbrögð en núna þurfum við ekki annað en viðurkenna að þau geta sannarlega verið til staðar eða skotið upp kollinum. Og við þurfum eiginlega að viðurkenna það fyrirfram að það gæti orðið erfitt að segja það með stöku orðum, í takmörkuðum fjarfundarbúnaði eða lélegri mynd á samskiptamiðli sem á það til að frjósa í miðju tári. Við ætluðum kannski ekki að gala á barnabarnið í skæpinu eða whatsupinu en gerum það samt af því við höldum að sambandið sé ekki nógu gott í fartölvunni eða af því við vorum einmitt komin örlítið frá hljóðnemanum til að hræra í pottinum.

Það er samt ekkert að. Tjáskiptin eru bara takmörkuð þegar við getum ekki knúsað hvert annað eða setið hljóð saman og fundið nálægðina sem við þurfum öll á að halda. Þegar við finnum örlítið breyttan raddblæ segir það mikið og eitt lítið jaa getur þýtt ótal margt sem við eigum auðvelt með að skilja þegar við heyrum það vel og sjáum svipbrigðin í góðum myndgæðum, grettuna eða hvernig fólk vaggar kannski höfðinu um leið.

51729454_10218076331400755_1084134747208155136_nVið þurfum ekki aðeins að komast í gegnum þennan skafl af takmörkuðum samskiptum ein og sér heldur þurfum við á ná í gegnum hann öll saman. Til að það lukkist vel þurfum við öll saman að reikna með því öllu sem getur fylgt því að tjáningarmátinn er takmakaður og að við viljum senda ótal tegundir af hjörtum og stafrænum tilfinningartáknum. En það verður að duga enn þessar næstu vikur þangað til allt verður eðlilegt aftur í lífi okkar sem manneskjur. Og nú er verst að eiga ekki tölvutákn fyrir von og trú til viðbótar við fallegt trúartákn kærleikans í fagurrauðum hjörtum hvert til annars. Vonin er að það leysist úr þessari stöðu af því að það er reynsla trúarinnar um aldir að kærleikurinn er mikill í okkur og ástin hvert til annars – alveg sérstaklega á erfiðum tímum þegar við þurfum að minna hvert annað á að það styttir alltaf upp og lygnir einsog skáldið syngur – og um að gera að svipta okkur ekki gleðinni yfir því að finna til. Þá eigum við að vita að við eigum eftir að heyra fótatakið þegar fagnaðarboðinn gengur inná fréttamannafundinn og tilkynnir að farsóttin sé nú gengin yfir og biður okkur vel að lifa. Við búum að góðri reynslu af góðum fréttum og þurfum að minna hvert annað á hvað það skiptir miklu máli núna þegar við höfum þrátt fyrir allt ótal leiðir til að tjá það í alveg nýjum samskipamiðlum sem engin kynslóð hefur áður fengið að kynnast og njóta. Við erum ennþá undir sömu blessun og þau sem áður hafa lifað hér, lengi og vel.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Erindi Munib Younan og Boga Ágústssonar á Skálholtshátíð 2019

Á heimasíðu Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar, http://www.stofnunsigurbjorns.is , eru komin erindi og prédikun dr. Munib Younan, fv. forseta Lútherska heimssambandsins, og hátíðarerindi Boga Ágústssonar, formanns Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar sem þeir héldu á Skálholtshátíð á Þorláksmessu á sumri 2019. Erindi sitt flutti Munib á seminari undir yfirskriftinni: „The Role of Religion in Peacemaking and Reconciliation.“ Daginn eftir flutti hann prédikun í hátíðarmessunni á Skálholtshátíð og er hún einnig birt á ensku þar sem hún var flutt í íslenskri þýðingu sr. Kristjáns Björnssonar í útsendingunni í útvarpinu.

Bogi flutti aðal erindið á hátíðardagskrá sem efnt var til eftir kirkjukaffi á Skálholtshátíð og nefndi hann erindi sitt: „Stattu kyrr og gef gaum að dásemdum Guðs.“

Málþingið/seminarið var haldið af Stofnun Sigurbjörns í samstarfi við Skálholtsbiskup og Skálholtsstað.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Síðasta prédikun Lúthers

 

2017-10-29 11.08.24-1

Þennan dag, 14. febrúar, árið 1546 flutti Marteinn Lúther sínar síðustu prédikanir í Eisleben í Þýskalandi. Þar dó hann síðan í þessum fæðingarbæ sínum fjórum dögum síðar, 18. febrúar, 62 ára að aldri. Þegar hér er komið sögu er hann orðinn alvarlega veikur og átti af þeim sökum ekki afturkvæmt heim til Wittenberg. Ekki ætla ég að gera neina úttekt á þessum prédikunum enda ekki rannsakað þær sérstaklega en það er dapurlegt og ekki augljóst að hann kýs að enda næst síðustu prédikun sína á því að vara við Gyðingum. Það hefur verið skýrt með því að hann sé að taka vara af fólki að hafna ekki Kristi, náð Guðs og heilögum anda og hvetja til þess að fólk taki almennt á móti ljósinu sem felst í fagnaðarerindinu. Á 16. öldinni er það gjarnan fært þannig í orð að þeir sem hafi hafnað Jesú, Gyðingarnir, séu nefndir á nafn og kemur það líka fyrir í Passíusálmum sr. Hallgríms Péturssonar hálfri annarri öld síðar. Gyðingar hafa bent á að ekki sé hægt annað en kalla þetta and-gyðinglegan áróður eða antisemitisma. Um það verður ekki deilt að orðfæri 16. aldar hefur verið notað til að byggja undir hið illa þjóðernisofstæki sem lengi hefur þjáð Evrópu og mannkyn allt. Það segir kannski meira um áróðursaðferðir nazista og fasista að þeir þurfi að byggja málflutning sinn á því að slíta úr samhengi orð og hugtök löngu liðinna alda og nota þá lygi gegn trúföstum Gyðingum. Í dag boðum við fagnaðarerindið og gildin sem í því felst. Við boðum mannhelgi og réttlæti. Við viljum að fólk trúi en erum löngu hætt að vara fólk við því að falla af trú. Ég held við trúum því innst inni að þótt fólk dofni í trú sinni á einhverjum tíma verðum við að treysta því að Guð hafi komið guðlegum neista kærleikans fyrir í brjósti sérhvers manns og það muni koma góðu til leiðar fyrir alla.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Tónleikar og næstu messur í Skálholti

Miðvikudaginn 7. nóvember eru tónleikar margra kóra úr Suðurprófastsdæmi í Skálholtsdómkirkju og er þar haldið á lofti minningu herra Jóns Arasonar með lestrum. Tónleikarnir byrja kl. 20 og allir velkomnir. Næstu messur í Skálholtsdómkirkju eru þannig að sr. Óskar H. Óskarsson í Hruna messar sunnudaginn 11. nóvember, sr. Kristján Björnsson, vígslubiskup, messar sunnudaginn 18. nóvember, sr. Kristján Valur Ingólfsson, biskup, messar sunnudaginn 25. nóvember og svo verður sóknarpresturinn, sr. Egill Hallgrímsson, kominn aftur úr námsleyfi og messar fyrsta sunnudag í aðventu, 2. desember í fjölskylduguðsþjónustu. Allar messur og guðsþjónustur hefjast kl. 11. Jafnframt er minnt á barnasamveru alla laugardaga kl. 11-12.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Arctic Circle, Norrænn biskupafundur og tónlistarguðsþjónusta í Seltjarnarnesskirkju

Það er nokkuð þétt helgi framundan með þáttöku á loftslagsráðstefnunni Arctic Circle og Norrænum biskupafundi í Reykjavík 19. – 21. okt. Biskuparnir þjóna með öðrum í kirkjum á Höfuðborgarsvæðinu og ég verð í Seltjarnarnesskirkju sunnudaginn 21. okt. kl. 11 í tónlistarguðsþjónustu með Friðriki Karlssyni og öðru góðu tónlistarfólki. Allir velkomnir.

Á Arctic Circle Assembly í Hörpu verður ein málstofan laugardag 20. okt. á vegum Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar í samstarfi við Guðfræðistofnun HÍ. Á sunnudag eftir messur og hádegisverð í kirkjunum verða svo pallborðsumræður höfuðbiskupanna á Norðurlöndum í Hörpu. Ég tel það mjög mikilvægt að kirkjan og allir andlegir leiðtogar taki þátt í umræðunni með vísindamönnum og hjálpi til í þeirri vitundarvakningu sem er nauðsynleg við þær aðstæður sem manneskjan stendur frammi fyrir. Ráðstefna þessi opnar sýn á allt það sem fólk er að gera, innfæddir og aðrir íbúar, þjóðarleiðtogar og ráðamenn, fólk í viðskiptalífinu og vísindasamfélaginu, ungt fólk, hámenntað fólk og ferðafólk. Er þá fátt eitt talið en samt vert að nefna hvað það er nauðsynlegt að við ræðum það í söfnuðum allra trúfélaga og lífsskoðunarfélaga hvernig viðhorfsbreytingin getur orðið að öflugasta aflinu í því að snúa við þróun loftslagsbreytinga til hins betra fyrir allt mannkyn.

Dagskráin á málþingi Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar á laugardag er:

16:15 – 17:45 HOPE IN A CHANGING ARCTIC AND GLOBAL CLIMATE: RELIGIOUS
AND ETHICAL DIMENSIONS OF THE GLOBAL CLIMATE CHANGE AND
THE GREAT ARCTIC MELT
Organized by Research Institute of Theology at the Faculty of Theology
and Religion, University of Iceland; Stofnun Sigurbjörns Einarssonar, The
Icelandic Institute for Religion and Reconciliation.
Location: Kaldalón, Harpa Ground Level
SPEAKERS
• Sólveig Anna Bóasdóttir, Professor of Theological Ethics, University of
Iceland: Hope in a Changing Climate
• Sigríður Guðmarsdóttir, Associate Professor, Faculty of Theology,
Diaconia and Leadership Studies, VID Specialized University, Tromsø,
Norway: The Wind Blows Where It Wills: Negotiating Reindeers,
Windmills and the Holy Spirit in the Arctic.
• Hilda P. Koster, Associate Professor, Faculty of Religion, Faculty of
Women’s and Gender Studies, Concordia College, Moorhead,
Minnesota, USA: Trafficked Lands and Fractured Bodies: Climate
Justice, Oil and Native Women in the Dakotas.
• Arnfríður Guðmundsdóttir, Professor, Faculty of Theology and Religious
Studies, University of Iceland: How climate change is changing the lives
of women and why we need to know about it.
Chair: Bogi Ágústsson, Reporter and Broadcaster; Chair of Stofnun
Sigurbjörns Einarssonar, The Icelandic Institute for Religion and
Reconciliation.

Dagskrá fyrir pallborð biskupanna á sunnudag er:

13:30 – 14:15 FAITH IN THE TRANSFORMATION OF SOCIETIES AND LIFESTYLES;
STEWARDSHIP OF THE ARCTIC AND THE EARTH
PANEL
• Antje Jackelén, Archbishop of Uppsala, Primate of Sweden, Church of
Sweden
• Tapio Luoma, Archbishop of Turku, Evangelical Lutheran Church of
Finland
• Helga Haugland Byfuglien, Bishop Preses, Primate of the Church of
Norway
• Agnes M. Sigurðardóttir, Bishop of Iceland, National Church of Iceland
• Jógvan Fríðriksson, Bishop of the Faroe Islands, Church of the Faroe
Islands
Chair: Ögmundur Jónasson, Former Minister of Justice and Church of
Iceland

Birt í General | Færðu inn athugasemd