Mikil viðgerð á Skálholtsdómkirkju framundan

the-popular-golden-circle-tour-10

Við vorum knúin til að lýsa yfir neyðarástandi á kirkjunni vegna mikils leka í turninum fyrir nokkrum dögum. Miklar vatnsskemmdir urðu þarna um daginn og þá flæddi líka inná hæðirnar í turninum sem geyma bókasafnið, gamalt og merkilegt safn sem er að stofni til frá safni Þorsteins sýslumanns Dalamanna, auk mikilla viðbóta. Þaðan lak niður í kirkju og ekki langt frá orgelinu. Ekki er langt síðan við lukum endurbótum á listgluggum Gerðar Helgadóttur og altarismynd Nínu Tryggvadóttur undir öruggri stjórn Verndarsjóðs kirkjunnar og forvera míns, sr. Kristjáns Vals Ingólfssonar, biskups. Núna er næsta stóra skrefið að skipta um þak og laga allan leka í turni kirkjunnar og gluggum þar uppi og viðgerðum á öllu ytra byrði guðshússins. Það er nú ákveðið í kirkjuráði og við heima í Skálholti bindum miklar vonir við að þessar endurbætur fari sem fyrst í gang. Stefnt er að því að þessu verði öllu lokið á 60 ára afmæli kirkjunnar 2023.

Bókasafnið hefur verið í hættu vegna þaklekans og þá ekki síður innviðir kirkjunnar, þak, veggir og gólf. Verndarsjóðurinn hefur tekið að sér að hjálpa og stýra flutningi bókanna og kirkjuráð hefur ákveðið að kosta lagfæringar á rými í Gestastofunni nýju svo safnið geti verið sett þar upp með sóma, bæði í geymslu, til rannsókna og til sýnis.

Fyrstu framkvæmdir sem voru áður ákveðnar eru gagngerar múrviðgerðir á útitröppum og verður byrjað á því um næstu mánaðarmót. Þá verður gengið í frágang vegna brunavarna sem búið var að hanna. Einnig er til skoðunar að endurhanna lýsingu inni og er það að frumkvæði Verndarsjóðsins. Fyrir liggur heildar ástandsskýrsla sem var uppfærð núna í vetur. Í henni var kostnaðaráætlun uppá 100 milljónir króna og er þar þakið sjálft meira en helmingur. En mest er um vert að undirbúningur er hafinn og ákveðið hefur verið af kirkjuráði að ráðist skuli í verkið án tafar. Það er mikið þakkarefni.

Hér er hlekkur á frétt á skalholt.is

Og svo eru aðrar fréttir af kirkjan.is  og einnig á vefnum Laugarás – þorpið í skóginum af vefnum Höfuð Kvisthyltinga eftir Pál Skúlason.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Guðsþjónustur hefjast í áföngum frá og með 17. maí – innan allra marka

8706508165_088044e0ae_bSamkomubanni verður aflétt í áföngum og það sama á við um helgihald safnaðarins. Fjöldinn er samur og almennt og breytist því 4. maí í 50 manns. Altarisgöngur bíða og við virðum 2m persónumörkin. Almennar guðsþjónustur geta hafist um allt land sunnudaginn 17. maí og það þýðir að við getum þá einnig haldið guðsþjónustu á uppstigningardag 21. maí, hátíðarguðsþjónustu á hvítasunnu 31. maí og sjómannadagsguðsþjónustu 7. júní á áfram í sumar. Í sjálfu sér verður hægt að ferma í guðsþjónustu og vegna fjöldatakmarkana gætum við verið að ferma eitt til tvö börn í hverri guðsþjónustu með nánustu fjölskyldu og vinum. Það er ein sviðsmyndin en svo gætu fjöldaviðmið hækkað. Flestar kirkjur hafa frestað fermingum fram á síðsumar og haust og er vitað að það verður stór fermingarhelgi 29. – 30. ágúst og fyrstu helgina í september.

Þetta kemur fram í bréfi biskups Íslands og er samkvæmt ákvörðun frú Agnesar M. Sigurðardóttur. Það verður mikill léttir að koma saman í kirkjunni og við vitum að það eru margi farnir að sakna þess innilega. Þegar við komum saman verðum við samt að muna að virða fyrirmæli Almannavarna um 2 m mörkin á milli þeirra sem ekki búa saman í heimili og virða það þak sem er á fjölda í hverju rými á hverjum tíma. Við skulum öll vera til fyrirmyndar og láta það einkenna samfélag þeirra sem trúa á Krist, þ.e. söfnuði kirkjunnar.

Það hefur verið erfitt að mæta þessum takmörkunum við andlát og útför. Fólk hefur samt tekið höndum saman um að virða öll mörk og hugga sig við að við getum faðmast síðar. Vegna þeirrar staðreyndar að afléttunin verður lengi á leiðinni til baka í eðlilegt horf er ljóst að það gæti verið ráðlegt að fersta ekki útförum heldur reyna að útfæra það eftir nýjustu leiðum með útsjónarsemi og fjarlægð. Við erum minnug þess að á föstudaginn langa máttu nánustu vinir Jesú ekki vera nálægt honum á Golgata og aðeins fáir við útförina hans. Hinir voru með í anda og báru sorgina saman og hvert og eitt í sínum húsum. Það hefur því verið falleg virðing í því að sýna samúð sína í verki með því að vera heima og horfa á streymi frá útför vinar eða ættingja. Eins var mjög virðulegt þegar nágrannar og vinir í Hveragerði voru viðstaddir útför með því að mynda heiðursvörð frá kirkju og standa þar með 2 m millibili í þessu skini. Við erum öll saman þótt við getum ekki komið saman í einn sal og höfum ótrúlegar nýjar leiðir til að sýna það í verki með öllum þeim nýja búnaði sem er orðinn til á okkar dögum. Það hefur nýst vel við útsendingu á helgistundum, upplestri Passíusálma og í hátíðarguðsþjónustu þar sem aðeins prestur, organisti og fámennur kór er saman kominn í kirkjunni. Það er samt sameiginleg guðsþjónusta safnaðarins og sóknarmörkin eru í raun víkkuð út.

Blessunaróskir, Kristján

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Takmörkuð samskipti en ótakmarkaður kærleikur og von

8706508165_088044e0ae_bOft hefur það leitað á hugann hvernig okkur gengur að eiga samskipti þegar samskiptaleiðir eru takmarkaðar. Á kyrrðardögum í Skálholti í vetur áttaði ég mig á því að þeir snúast ekki um aðeins þögn heldur er talað mál fyrst og fremst tekið út í samskiptum þátttakenda. Maður lærir það fljótt. Núna á dögum CoVid 19 þurfum við að taka út handatakið og faðmlagið í samskiptum okkar. Við lærðum það fljótt. Fjöldi fólks hefur tekið margt annað úr samskiptunum til viðbótar og það er sjálfsagt mál þessar vikurnar að manneskjan sem við ætlum að hafa samband við er við vinnuna heima eða í sumarbústaðnum eða á skrifstofunni þar sem gerðar hafa verið ráðstafanir til að hitta ekki aðra og alls ekki að sitja eða vinna í sama rými. Fundarherbergið hefur víða verið tekið út úr samskiptum okkar og þannig eru samskiptaleiðir takmarkaðar. Líkamstjáning hefur þess vegna verið skert og það fækkar þeim leiðum sem við erum annars vön að styðjast við til að sjá betur og skilja vel hvert annað.

Það er ekki nokkur vafi að það reynir á samstarfið að hafa ekki allar tjáleiðir til að styðjast við. Manneskjan er jú félagsvera og vill eiga í góðum samskiptum og nýta allar tjáleiðir til að koma hugsun sinni á framfæri eða miðla skoðun sinni. Þetta getur verið sérstaklega erfitt þegar kemur að því að tjá tilfinningar okkar eða taka þátt í samskiptum þannig að aðrir skilji eða sjái hvernig okkur líður.

Við þekkjum vel að einn tölvupóstur getur ekki flutt nema takmörkuð skilaboð og þá gildir einu þótt við notumst við öll þessi tilfinningatákn sem eru notuð mikið á samfélagsmiðlunum. Það er þó tilraun og viðleitni og hér get ég þá sett inn einn umhyggjusaman broskarl. Oft set ég hjarta hjá þeim sem lýsir sorg sinni eða missi ástvinar en við vitum það öll að hjarta merkir alveg ótrúlega margt. Nú set ég gjarnan hjarta hjá þeim sem segir sóttkvíarsögu af sér eða sínum.

cropped-fella-og-hc3b3la.jpgÁ þriðja mánuði CoVid 19 erum við ekki enn komin yfir heimsfaraldurinn hér á Íslandi en sjáum vissulega fyrir okkur að hann muni ganga yfir. Smitið á eftir að aukast enn áður en við förum að líða niður brekkuna hinum megin. Það er álag að eiga von á smiti eða bara að lenda í sóttkví. Og það er erfitt að sitja eitt eða fá í enn meiri takmörkunum á samskiptum en þegar er orðið. Það er þannig álag að það getur jafnast á við áfall. Við mikið álag og í áfalli sýnum við tilfinningaleg viðbrögð og þau getur verið erfitt að tjá þegar samskiptaleiðir og tjáleiðir eru takmarkaðar. Eitt af þekktum viðbrögðum við áfalli er misskilningur og jafnvel misklíð sem af því getur hlotist. Þá er reiði einnig mjög þekkt meðal viðbragða og jafnvel ásakanir eða það sem er enn verra að fást við en það er sjálfsásökun eða sektarkennd. Það væri ákveðinn misskilningur eða afneitun að reikna ekki með að við gætum verið að sýna svona neikvæð viðbrögð eða reyna að forðast þau í orðum. Þar sem við erum öll undir sömu sökina seld að vera hér saman í þessum faraldri sem eitt samfélag fólks viljum við umfram allt hvetja hvert annað til dáða og efla vonina og lýsa ljósi okkar fram á veginn. Við viljum hughreysta hvert annað með því að stappa stálinu líka í okkur sjálf. Við sýnum samhug. Seinna gætum við þurft að fást við þessi neikvæðu viðbrögð en núna þurfum við ekki annað en viðurkenna að þau geta sannarlega verið til staðar eða skotið upp kollinum. Og við þurfum eiginlega að viðurkenna það fyrirfram að það gæti orðið erfitt að segja það með stöku orðum, í takmörkuðum fjarfundarbúnaði eða lélegri mynd á samskiptamiðli sem á það til að frjósa í miðju tári. Við ætluðum kannski ekki að gala á barnabarnið í skæpinu eða whatsupinu en gerum það samt af því við höldum að sambandið sé ekki nógu gott í fartölvunni eða af því við vorum einmitt komin örlítið frá hljóðnemanum til að hræra í pottinum.

Það er samt ekkert að. Tjáskiptin eru bara takmörkuð þegar við getum ekki knúsað hvert annað eða setið hljóð saman og fundið nálægðina sem við þurfum öll á að halda. Þegar við finnum örlítið breyttan raddblæ segir það mikið og eitt lítið jaa getur þýtt ótal margt sem við eigum auðvelt með að skilja þegar við heyrum það vel og sjáum svipbrigðin í góðum myndgæðum, grettuna eða hvernig fólk vaggar kannski höfðinu um leið.

51729454_10218076331400755_1084134747208155136_nVið þurfum ekki aðeins að komast í gegnum þennan skafl af takmörkuðum samskiptum ein og sér heldur þurfum við á ná í gegnum hann öll saman. Til að það lukkist vel þurfum við öll saman að reikna með því öllu sem getur fylgt því að tjáningarmátinn er takmakaður og að við viljum senda ótal tegundir af hjörtum og stafrænum tilfinningartáknum. En það verður að duga enn þessar næstu vikur þangað til allt verður eðlilegt aftur í lífi okkar sem manneskjur. Og nú er verst að eiga ekki tölvutákn fyrir von og trú til viðbótar við fallegt trúartákn kærleikans í fagurrauðum hjörtum hvert til annars. Vonin er að það leysist úr þessari stöðu af því að það er reynsla trúarinnar um aldir að kærleikurinn er mikill í okkur og ástin hvert til annars – alveg sérstaklega á erfiðum tímum þegar við þurfum að minna hvert annað á að það styttir alltaf upp og lygnir einsog skáldið syngur – og um að gera að svipta okkur ekki gleðinni yfir því að finna til. Þá eigum við að vita að við eigum eftir að heyra fótatakið þegar fagnaðarboðinn gengur inná fréttamannafundinn og tilkynnir að farsóttin sé nú gengin yfir og biður okkur vel að lifa. Við búum að góðri reynslu af góðum fréttum og þurfum að minna hvert annað á hvað það skiptir miklu máli núna þegar við höfum þrátt fyrir allt ótal leiðir til að tjá það í alveg nýjum samskipamiðlum sem engin kynslóð hefur áður fengið að kynnast og njóta. Við erum ennþá undir sömu blessun og þau sem áður hafa lifað hér, lengi og vel.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Erindi Munib Younan og Boga Ágústssonar á Skálholtshátíð 2019

Á heimasíðu Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar, http://www.stofnunsigurbjorns.is , eru komin erindi og prédikun dr. Munib Younan, fv. forseta Lútherska heimssambandsins, og hátíðarerindi Boga Ágústssonar, formanns Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar sem þeir héldu á Skálholtshátíð á Þorláksmessu á sumri 2019. Erindi sitt flutti Munib á seminari undir yfirskriftinni: „The Role of Religion in Peacemaking and Reconciliation.“ Daginn eftir flutti hann prédikun í hátíðarmessunni á Skálholtshátíð og er hún einnig birt á ensku þar sem hún var flutt í íslenskri þýðingu sr. Kristjáns Björnssonar í útsendingunni í útvarpinu.

Bogi flutti aðal erindið á hátíðardagskrá sem efnt var til eftir kirkjukaffi á Skálholtshátíð og nefndi hann erindi sitt: „Stattu kyrr og gef gaum að dásemdum Guðs.“

Málþingið/seminarið var haldið af Stofnun Sigurbjörns í samstarfi við Skálholtsbiskup og Skálholtsstað.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Síðasta prédikun Lúthers

 

2017-10-29 11.08.24-1

Þennan dag, 14. febrúar, árið 1546 flutti Marteinn Lúther sínar síðustu prédikanir í Eisleben í Þýskalandi. Þar dó hann síðan í þessum fæðingarbæ sínum fjórum dögum síðar, 18. febrúar, 62 ára að aldri. Þegar hér er komið sögu er hann orðinn alvarlega veikur og átti af þeim sökum ekki afturkvæmt heim til Wittenberg. Ekki ætla ég að gera neina úttekt á þessum prédikunum enda ekki rannsakað þær sérstaklega en það er dapurlegt og ekki augljóst að hann kýs að enda næst síðustu prédikun sína á því að vara við Gyðingum. Það hefur verið skýrt með því að hann sé að taka vara af fólki að hafna ekki Kristi, náð Guðs og heilögum anda og hvetja til þess að fólk taki almennt á móti ljósinu sem felst í fagnaðarerindinu. Á 16. öldinni er það gjarnan fært þannig í orð að þeir sem hafi hafnað Jesú, Gyðingarnir, séu nefndir á nafn og kemur það líka fyrir í Passíusálmum sr. Hallgríms Péturssonar hálfri annarri öld síðar. Gyðingar hafa bent á að ekki sé hægt annað en kalla þetta and-gyðinglegan áróður eða antisemitisma. Um það verður ekki deilt að orðfæri 16. aldar hefur verið notað til að byggja undir hið illa þjóðernisofstæki sem lengi hefur þjáð Evrópu og mannkyn allt. Það segir kannski meira um áróðursaðferðir nazista og fasista að þeir þurfi að byggja málflutning sinn á því að slíta úr samhengi orð og hugtök löngu liðinna alda og nota þá lygi gegn trúföstum Gyðingum. Í dag boðum við fagnaðarerindið og gildin sem í því felst. Við boðum mannhelgi og réttlæti. Við viljum að fólk trúi en erum löngu hætt að vara fólk við því að falla af trú. Ég held við trúum því innst inni að þótt fólk dofni í trú sinni á einhverjum tíma verðum við að treysta því að Guð hafi komið guðlegum neista kærleikans fyrir í brjósti sérhvers manns og það muni koma góðu til leiðar fyrir alla.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Tónleikar og næstu messur í Skálholti

Miðvikudaginn 7. nóvember eru tónleikar margra kóra úr Suðurprófastsdæmi í Skálholtsdómkirkju og er þar haldið á lofti minningu herra Jóns Arasonar með lestrum. Tónleikarnir byrja kl. 20 og allir velkomnir. Næstu messur í Skálholtsdómkirkju eru þannig að sr. Óskar H. Óskarsson í Hruna messar sunnudaginn 11. nóvember, sr. Kristján Björnsson, vígslubiskup, messar sunnudaginn 18. nóvember, sr. Kristján Valur Ingólfsson, biskup, messar sunnudaginn 25. nóvember og svo verður sóknarpresturinn, sr. Egill Hallgrímsson, kominn aftur úr námsleyfi og messar fyrsta sunnudag í aðventu, 2. desember í fjölskylduguðsþjónustu. Allar messur og guðsþjónustur hefjast kl. 11. Jafnframt er minnt á barnasamveru alla laugardaga kl. 11-12.

Birt í General | Færðu inn athugasemd

Arctic Circle, Norrænn biskupafundur og tónlistarguðsþjónusta í Seltjarnarnesskirkju

Það er nokkuð þétt helgi framundan með þáttöku á loftslagsráðstefnunni Arctic Circle og Norrænum biskupafundi í Reykjavík 19. – 21. okt. Biskuparnir þjóna með öðrum í kirkjum á Höfuðborgarsvæðinu og ég verð í Seltjarnarnesskirkju sunnudaginn 21. okt. kl. 11 í tónlistarguðsþjónustu með Friðriki Karlssyni og öðru góðu tónlistarfólki. Allir velkomnir.

Á Arctic Circle Assembly í Hörpu verður ein málstofan laugardag 20. okt. á vegum Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar í samstarfi við Guðfræðistofnun HÍ. Á sunnudag eftir messur og hádegisverð í kirkjunum verða svo pallborðsumræður höfuðbiskupanna á Norðurlöndum í Hörpu. Ég tel það mjög mikilvægt að kirkjan og allir andlegir leiðtogar taki þátt í umræðunni með vísindamönnum og hjálpi til í þeirri vitundarvakningu sem er nauðsynleg við þær aðstæður sem manneskjan stendur frammi fyrir. Ráðstefna þessi opnar sýn á allt það sem fólk er að gera, innfæddir og aðrir íbúar, þjóðarleiðtogar og ráðamenn, fólk í viðskiptalífinu og vísindasamfélaginu, ungt fólk, hámenntað fólk og ferðafólk. Er þá fátt eitt talið en samt vert að nefna hvað það er nauðsynlegt að við ræðum það í söfnuðum allra trúfélaga og lífsskoðunarfélaga hvernig viðhorfsbreytingin getur orðið að öflugasta aflinu í því að snúa við þróun loftslagsbreytinga til hins betra fyrir allt mannkyn.

Dagskráin á málþingi Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar á laugardag er:

16:15 – 17:45 HOPE IN A CHANGING ARCTIC AND GLOBAL CLIMATE: RELIGIOUS
AND ETHICAL DIMENSIONS OF THE GLOBAL CLIMATE CHANGE AND
THE GREAT ARCTIC MELT
Organized by Research Institute of Theology at the Faculty of Theology
and Religion, University of Iceland; Stofnun Sigurbjörns Einarssonar, The
Icelandic Institute for Religion and Reconciliation.
Location: Kaldalón, Harpa Ground Level
SPEAKERS
• Sólveig Anna Bóasdóttir, Professor of Theological Ethics, University of
Iceland: Hope in a Changing Climate
• Sigríður Guðmarsdóttir, Associate Professor, Faculty of Theology,
Diaconia and Leadership Studies, VID Specialized University, Tromsø,
Norway: The Wind Blows Where It Wills: Negotiating Reindeers,
Windmills and the Holy Spirit in the Arctic.
• Hilda P. Koster, Associate Professor, Faculty of Religion, Faculty of
Women’s and Gender Studies, Concordia College, Moorhead,
Minnesota, USA: Trafficked Lands and Fractured Bodies: Climate
Justice, Oil and Native Women in the Dakotas.
• Arnfríður Guðmundsdóttir, Professor, Faculty of Theology and Religious
Studies, University of Iceland: How climate change is changing the lives
of women and why we need to know about it.
Chair: Bogi Ágústsson, Reporter and Broadcaster; Chair of Stofnun
Sigurbjörns Einarssonar, The Icelandic Institute for Religion and
Reconciliation.

Dagskrá fyrir pallborð biskupanna á sunnudag er:

13:30 – 14:15 FAITH IN THE TRANSFORMATION OF SOCIETIES AND LIFESTYLES;
STEWARDSHIP OF THE ARCTIC AND THE EARTH
PANEL
• Antje Jackelén, Archbishop of Uppsala, Primate of Sweden, Church of
Sweden
• Tapio Luoma, Archbishop of Turku, Evangelical Lutheran Church of
Finland
• Helga Haugland Byfuglien, Bishop Preses, Primate of the Church of
Norway
• Agnes M. Sigurðardóttir, Bishop of Iceland, National Church of Iceland
• Jógvan Fríðriksson, Bishop of the Faroe Islands, Church of the Faroe
Islands
Chair: Ögmundur Jónasson, Former Minister of Justice and Church of
Iceland

Birt í General | Færðu inn athugasemd